در برخی از رشته های رزمی دستها ابزار اصلی و تقریبا تنها وسیله حمله و دفاع
محسوب میشوند. ولی در سایر هنرهای رزمی لگد ها بدون شک نقش سنگینی را
در مبارزه برعهده دارند. متأسفانه بسیاری از مکاتب تأکید بسیاری روی تکنیکهای
پا داشته و تکنیکهای دست را بکلی نادیده میگیرند. سلاح اصلی در حمله و دفاع
دستها هستند. میتوان با قرار دادن پا در مجاورت پای حریف و نزدیک شدن به او
ضربه های پایش را مهار کرد، اما مهار کردن دستها بسیار دشوار است، زیرا با
دستها میتوان از فواصل بسیار نزدیک و از همه زوایا ضربه زد.
       به جز دفع حمله تکنیکهای دیگری هم برای دفع ضربات مشت وجود دارند.
گاهی بهتر است روشهای دیگری مانند حرکت پاها را بعنوان جایگزین بکار برد،
زیرا معمولا برای ضد حمله در وضعیت بهتری قرار میگیرید. سایر تکنیکهای گریز
از حمله عبارتند از : حرکت به طرفین، کشیدن سر به پهلو، حرکات متناوب سر و
بالاتنه به طرفین.
  کشیدن سر به طرفین عبارتست از گریز از یک ضربه بدون خارج شدن ازمحدوده
اصلی ضد حمله. برای موفقیت ، زمانسنجی وقضاوت شما باید خیلی دقیق باشد
زیرا گاهی ممکن است ضربه با تفاوت چند صدم اینچ به هدف اصابت نکند.
   با وجودی که برای اجتناب از دریافت یک ضربه جلو مستقیم، میتوان کشیدن
سر به پهلو را به داخل و خارج انجام داد ولی ترجیحا بهترست بسمت داخل انجام
شود. زیرا بکار گیری آن مطمئن تر و درضمن مانع از آماده شدن حریف برای ضد
حمله میشود. هدف آنست که شما شانه و بدنتان را به راست یا چپ بگردانید
تا ضربه حریف از روی یکی از شانه هایتان عبور کند.
    کشیدن سر به طرفین یکی از تکنیکهای با ارزش در مبارزه است، زیرا به شما
امکان میدهد برای ضد حمله از هر دو دست خود استفاده کنید. شما میتوانید با
حرکت به داخل، مشت قوی تری اجرا کنید تا اینکه ضربه را دفع کنید و سپس به
ضد حمله بپردازید.
     چرخش کوتاه پاشنه پا غالبا پاسخ مثبتی است، برای کشیدن سر به طرفین.
برای فرار از راست مستقیم از روی شانه چپ در وضعیت راست جلو، پاشنه عقب
را از زمین بلند ودر جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخانید و سنگینی بدن را به
پای جلو منتقل کنید. همزمان زانوی پای جلو را کمی خم کنید و شانه تان را در
همان جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخانید تا در وضعیتی قرار بگیرید که
بتوانید ضربه حریف را تلافی کنید.
  برای عبور دادن یک ضربه جلو از روی شانه راست، پاشنه پای جلو را از روی زمین
بلند کنید و آنرا در خلاف جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخانید و سنگینی بدن
را به پای عقب منتقل کنید، همزمان با این کار زانوی پای عقب را خم کنید  و
شانه تان را در خلاف جهت حرکت عقربه های ساعت بچرخانید و برای ضد حمله
با یک ضربه دورانی آماده گردید.
   حرکات متناوب سر و بالاتنه به طرفین و بالا و پایین یک تاکتیک باارزش برای
گریز از ضربات و بهبود عمل دفاع به منظور مقابله با مشتی به مراتب قوی تر
نظیر مشتهای هوک است. این حرکات این امکان را به شما میدهندکه هروقت
فرصت مناسبی دست داد هر دو دست خود را برای حمله بکار برید.
   ضربات مستقیم جلو را که بطرف سر پرتاب میشوند، با کشیدن سر به طرفین
میتوانید رد کنید. این عمل سر شمارا به یک هدف در حال حرکت تبدیل میکند
وباعث میشود که حریف از جهت حرکت شما آگاه نشود. بعلاوه او بر سر یک دو
راهی قرار میگیرد، زیرا نمیداند با کدام دست به او مشت خواهید زد.
   باید توجه داشته باشید که ریتم حرکتتان نباید بیش از حد موزون باشد. چراکه
در این صورت حدس زدن حرکاتتان آسان میشود. باید بکوشید حریف را در تمام
مدت گیج و مبهوت نگه دارید.
  در برابر یک مشت مستقیم و آپرکات به عقب بروید، در برابر یک مشت هوک
به سمت چپ یا راست حرکت کنید. همیشه همراه با لگد ومشتهائی که میزنید
از تاکتیکهای گریز و حمله استفاده کنید. چشمانتان را کاملا باز نگه دارید. چرا که
ممکن است ضربات بدون هشدار قبلی زده شوند و برای دفاع باید از آرنجها و
ساعدهایتان کمک بگیرید.
       سعی کنید در مبارزه صبور باشید. با پرتاب مشتهای بدون هدف انرژیتان را
تلف نکنید وفقط وقتی ضربه را بزنید که مطمئن باشید با قدرت به هدف خواهد
خورد. وقتی از ضربه زدن مطمئن نیستید بی جهت خود را به خطر نیندازید، زیرا در
این صورت اولا مشت شما ضعیفتر از آن خواهد بود که حتی اگر به هدف برخورد
نماید، صدمه ای به حریف بزند. ثانیا شما خود را در وضعیت مخاطره آمیزی برای
یک ضد حمله قرار میدهید. ثالثا اگر پایتان را به پای حریف قفل نکرده باشید ،
فرصت مناسبی جهت اجرای ضزبه به کشاله رانتان در اختیار حریف قرار میدهید.
هنگام مبارزه به خودتان اعتماد داشته باشید و وقتی ضربه میزنید از حریف خود
دور نشوید و یا پشتتان را به او نکنید. این امر موجب افزایش جسارت حریف و
کاهش شانس مبارزه برای شما خواهد شد. یک حرکت بد دیگر آن است که
سرتان را به عقب برگردانید. داشتن چنین عادتی شما را در برابر حملات بعدی
حریف بی دفاع گذاشته و مانع از انجام ضد حمله شما میگردد.
      بهترین زمان برای پی بردن به نقاط ضعف خود و راههای برطرف نمودن آنها
زمانی است که مبارزه می کنید. ممکن است از پیدا کردن نقاط ضعف خود در
مبارزه تعجب کنید. سعی کنید عادات بدی که در مبارزه دارید را بسرعت برطرف
کنید. ممکن است در هنگام مبارزه با گارد پائین عقب نشینی کنید اما پس از
آنکه چند ضربه محکم را روی صورتتان تحمل کردید، یاد میگیرید که گاردتان را
بالا بگیرید.
  عوامل و متغیرهای یک مبارزه آنقدر زیاد هستند که شاید هرگز نتوانید با یک
نقشه دقیق آنها را بکار ببرید. باید با رویاروئی با موقعیتهای مختلف انعطاف
پذیر باشید.
حمید نصیری